HAWAIIAANSE DANSEN
De nationale dansen van Hawaii, en de “heartbeat” van het Hawaiiaanse volk, doorgaans “de Hula” genoemd, is onderverdeeld in twee stijlen,
namelijk de “hula Kahiko” en de “hula Auana.”
Hula Kahiko.
Kahiko betekent: oud, klassiek (old, ancient). De hula Kahiko is onderverdeeld in twee begrippen (volgens definitie van kumu Cheryl Chee Tsutsumi)
namelijk: - de klassieke of traditionele dansen, - en de nieuwe stijl van klassieke hula. Het laatstgenoemde is in de zestiger jaren ontstaan.
De dansen worden begeleid door een “Chanter” (zanger/zangeres) die op de “Ipu Heke” (een groot kalebas) de ritme van de dans slaat. De zangstijl
is monotoon. De bewegingen in de Kahiko zijn doorgaans strak van stijl.
Kahiko hulastijl
Hula Auana.
Heeft een minder formele stijl dan de hula Kahiko. De dansers hebben meer interactie met het publiek, het entertainment gevoel is aanwezig.
Middels poetische gebaren vertellen de dansers het verhaal van de gezongen tekst, die in het Hawaiiaans of in een ander taal is gesteld,
merendeels in het Engels. Er wordt soms in falsetto gezongen, hetgeen wil zeggen zingen in extreem hoge tonen met een snelle wisseling van borst- naar
keelstem. De dansen worden begeleid door snaarinstrumenten, zoals: de guitar, de ukulele en de contrabas.
Deze moderne stijl werd ontwikkeld in de jaren 1874-1891, gedurende de regeringsperiode van Koning David Kalakaua. Het was ook deze stijl die polulair
werd onder de touristen sinds de vroege periode van de 20ste eeuw.
Hula Auana
Dansattributen
De meest gebruikte attributen zijn, v.l.n.r.: de ‘uli ‘uli, de ipu en de pu’ili.
De ‘uli ‘uli bestaat uit een kalebas, een handvat en een plat bovendeel waaraan een tooi van veren prijkt; de kalebas is gevuld met pitten of kleine schelpen.
De ipu is een kalebas en wordt gebruikt om ermee ritme te slaan.
De pu’ili is een gespleten bamboe-instrument, met aan het eind een handvat, dat door het tegen elkaar te slaan, een ratelend geluid produceert.
Invloeden
Voordat de westerlingen Hawaii ontdekten was de hula reeds aanwezig. Zie de illustratie van John Webber, artiest, en medewerker van James Cook,
op zijn 3e expeditie rondom de Pacific. Zo trof de artiest de huladanser aan. De hula werd indertijd uitgevoerd als deel van heilige tempelrituelen, maar werd ook gedanst in de context van nietzijnde religieus.
Zo trof de artiest "John Webber," de huladanser aan in 1778. In zijn rechterhand houdt hij een "`uli `uli" vast en zijn enkels zijn getooid met "kupe'e's," dit zijn brede enkelbanden waaraan hondentanden hangen, die de stappen van de danser ritmisch begeleiden.
1778
Na de ontdekking van Hawaii door James Cook in de achttiende eeuw veranderde er veel en snel in de Hawaiiaanse cultuur. Behalve dat de vreemdelingen onbekend materiaal introduceerden zoals geweven stof, stalen gereedschap, geweren e.a. materiaal, was het voor de Hawaiianen ook een start om te reizen en zij verscheepten zich aan boord van Europese schepen en leerden de zeden en gewoonten van andere volkeren.
1865
Vanaf begin 1865, is de stijl “Hula Ku’i” (joined hula); het samensmelten van de traditionele hula met buitenlandse invloeden.
1874-1891
David Kalakaua is koning van Hawaii. Door de komst van de missionarissen werd de hula door Koningin Kaahumanu in 1830 verbannen, daar zij zich bekeerde tot het Christelijk geloof. Voor de missionarissen was de hula een doorn in het oog, omdat het onderwerp van de “chants” de Hawaiiaanse goden vereren, de fysieke bewegingen zoals bijvoorbeeld de heuprotaties aanstotend zijn, en vanwege de schaarse kleding. In zijn regeringsperiode rehabiliteerde David Kalakaua de hula en zorgde ervoor dat deze publiekelijk weer gedanst mocht worden. Op zijn 50ste verjaardag werd een hula-evenement gehouden van twee weken. Zijn bijdrage aan het behouden van de Hawaiiaanse cultuur en de hula wordt jaarlijks gememoriseerd in de “Merrie Monarch Festival” waarvan de benaming gebaseerd is op zijn “nickname.”
King David Kalakaua 1836-1891
Eind 19e eeuw
In de laatste periode van de 19e eeuw werd Hawaii,specifiek de Hula, het onderwerp van fotografen van het eerste uur. Zij vervaardigen lucratieve foto’s en postkaarten, soms met een erotisch tintje, die de aandacht trok van Hollywood. Onder invloed van Hollywood werd de Hapa-Haole-Hula (part foreign hula) geboren, waarvan de tekst half in het Engels en half in het Hawaiiaans is of helemaal in het Engels is geschreven.
Lit. opg.:
Hula / Ishmael Stagner. – 1983. Hawaiian magazine.- Cop. 2005. Hula historical perspectives / Bishop Museum Publication.- S.a. Hula, window to a culture / by Philbert Ono.- An article. Hula – Hawaii’s own dance /by Caroline Klarr. – In: CRM no. 8, 1998.